Van voetbalclub tot kerk, overal ligt nuttig vrijwilligerswerk
In deze aflevering over het Vogelenzangse vrijwilligerspeloton staat Hans Apswoude centraal. Hans draait in dit peloton al met al zo’n kleine 40 jaar mee. Lang was hij secretaris in het bestuur van de speeltuinvereniging ‘Duinweide’, maar nog veel langer verricht hij goed werk bij de s.v. Vogelenzang.
Hans Apswoude werd geboren op 5 september 1952 en door deze gebeurtenis werd hij het eerste kind van Jan Apswoude en Cock de Winter. In de woning aan de Leidsevaart 80 werden ook Kitty en José geboren. Zijn broers Ed, Bob, Peter en zus Elly zagen aan de Teylingerweg het levenslicht. Anno 2011 wonen Hans, Kitty, José Peter, en Bob nog steeds, of weer na wat omzwervingen, in het dorp der dorpen.
Dit gezin Apswoude is een van huis uit Katholiek gezin. Moeder Cock had er in de jonge jaren van de kinderen, wat deze geloofsuiting betreft, de wind wel onder. In het heden is de geloofsbelijdenis bij Hans – in ieder geval qua kerkgang – op een bijzonder laag pitje komen te staan, al is dit heden ten dage geen schokkende gebeurtenis meer.
In 1962 werd de nieuwbouw aan de Teijlingerweg opgeleverd. Het s.v. Vogelenzang veld werd om die reden verlegd en de Apswoudetjes betrokkene een spiksplinternieuwe woning op nummer 48. Vader Jan verhuisde heel veel jaren later nog één keer naar een huisje in de Graaf Florislaan. Hij heeft daar nog een paar jaar na het overlijden van zijn vrouw Cock gewoond.
Hans woonde niet zijn hele jeugd thuis. Van zijn 14de tot zijn 23ste woonde hij in bij oma de Winter – van der Mey op de Vogelenzangseweg 316 (ja Gijs, jongen, daar woon jij nu nog steeds). Ook broer Ed heeft daar na het overlijden van opa de Winter nog enkele jaren gewoond. Gevraagd naar de reden van deze ‘move’ bleek dit niet maken te hebben met een te kleine behuizing aan de Teijlingerweg, maar met een in die periode – laten we zeggen – wat broeierige verstandhouding tussen Hans en zijn pa. Hans had er bijvoorbeeld wat moeite mee dat zijn pa hem niet steunde in een wat conflictueuze situatie met meester Berkers van de Jozef (lagere) school. Na het goed gevolg voltooien van kleuterschool aan de Bekslaan (bij Casa Carmeli) mocht Hans namelijk naar deze Katholieke Vogelenzangse dorpsbasisschool. In de vijfde klas ging het helemaal mis tussen Hans en voornoemd pedagogisch talent. Hans betitelde de meester in een volle klas als ‘Kale Pipo’, nadat hij Hans ten onrechte had aangesproken over inktpennen die rechtop in het linoleum van het klaslokaal stonden. Onbekend is of meester Berkers viel over het woordje Kale, dan wel Pipo. Hans mocht vervolgens voor straf een compleet geschiedenisboek in de Kerstvakantie overpennen en kreeg daarna als klap op de vuurpijl thuis ook nog op zijn lazer van pa Jan en dat kwam de relatie tussen zoon en vader toen bepaald niet ten goede.
Nu had de familie Apswoude in de lagere schooljaren van Hans (voor de jongere lieden onder ons, dit heet nu basisschool) thuis een Mechelse herder. Hans mocht deze trouwe viervoeter af en toe uitlaten. Wat wil nu het geval; in hoge nood deed het beest een keer zijn behoefte in de tuin pal voor het voorraam van meester Berkers. Het beest wilde niet naar de bedes van Hans luisteren, om een volgend tuintje, of gootje te pakken. Helaas was meester Berkens thuis en die zag de euvele actie van de hond en de aanwezigheid van Hans, telde 1 en 1 bij elkaar op. Die optelsom had een uitkomst van drie, omdat deze pedagoog uitging van opzet. Hans bleef in de vijfde klas zitten en de idee om nog een jaartje meester Berkers mee te maken maakte bij Hans wat dubieuze emoties los. Hans ging naar de Jozef broederschool (behorend bij de La Salle in Heemstede) om zijn lagere school af te maken. Dit lukte zonder verdere vertraging en zelfs met veel plezier, omdat je daar in de middagpauze heerlijk kon voetballen op een groot veld. Daarna volgde de Henricus Mulo volgde (de B. kant). Dit was ook een jongensschool gekoppeld aan de La Salle. De concentratie werkte beter op een jongensschool, ‘broeders onder elkaar’ tenslotte. Dames zouden Hans wellicht toch maar afleiden van andere ook zo frivole zaken in het leven.
Tegen de tijd dat Hans 18 jaar oud werd ging hij werken bij het Kadaster aan de Nieuwe Gracht in Haarlem. Hij volgde daar intern verschillende opleidingen tot hij op zijn 21ste voor 16 maanden een groen uniform aangemeten kreeg. Hans ging als lichting 73-1 zijn militaire dienstplicht bij het 12de pantser infanterie bataljon Garde Jagers vervullen. Dat heeft hij goed gedaan, want onverlet een ‘koude oorlog’ is ons land in die periode niets noemenswaardig overkomen, of het zou de haardracht van jongvolwassen heren moeten zijn geweest. Het hoofdhaar werd toen tijdelijk een ietsepietsie langer gedragen. De onderofficiersopleiding heeft hij niet afgemaakt, Hans maakte liever deel uit van de ‘manschappen’. Na zijn dienstijd ging Hans voor kort terug naar het Kadaster. Toen deze instelling naar Amsterdam verhuisde zocht en vond Hans een andere betrekking bij de Provincie Noord Holland. Hij werd daar schrijver A op de afdeling Grondzaken. Inmiddels bekleedt Hans de functie van inspecteur, belast met fiscale advisering en de heffing van provinciale belastingen.
Hans trouwde in 1976 met Hanneke Laffra. Het stel ging wonen in de net opgeleverde woningen aan de Teijlingerweg, tegenover de pastorietuin, naast Jan en Ria Genzer en familielid Gerard Apswoude met daarnaast Abse en Ingrid Kleverlaan. Later verhuisden ze naar de voormalige ouderlijke woning van Hanneke, eveneens aan de Teijlingerweg, maar toch aanzienlijk dichter bij het voetbalveld. Gelukkig maar, want naar huis op zondag, rond de klok van 18.00 uur, kan een heel eind zijn. En wat te denken van de terugweg na een loodzware trainingssessie!
In 1962 werd Hans lid van de Rooms Katholieke Voetbalvereniging Vogelenzang, later omgedoopt tot de s.v. Vogelenzang. In 1987 was Hans lid af, kort voor het bereiken van zijn 25 jarig clublidmaatschap bij de s.v. Vogelenzang. Hij ging voetballen bij het Bennebroekse SVB. De S.V. kon helaas geen zaterdag seniorenteam meer op de been brengen. Twee jaar later was Hans al weer terug als lid van de Vogelenzang. SVB werd namelijk opgeheven en de S.V. richtte juist weer een zaterdagafdeling op. Hun speelveld zou door de gemeente Bennebroek voor andere doeleinden gebruikt gaan worden, al wachten we anno 2011 nog steeds op uitvoering daarvan. Enkele SVB elftallen maakten destijds zodoende overgang naar de s.v. Vogelenzang. Zo keerde niet alleen Hans weer terug op het oude (en nog warme) nest, maar ook een hele batterij van der Raadjes en van Haasters. De huidige zaterdagveteranen vormen nog grotendeels het personele restant van die verhuizing in 1989.
Tijdens zijn actieve senioren voetbalperiode bij de s.v. Vogelenzang opereerde hij veel als rechterspits. Hierbij denk ik met een licht gevoel van weemoed terug aan het zaterdag seniorenteam in de jaren ‘80. Het woord opereerde moet hier in zijn letterlijke letterlijk betekenis genomen worden, daar Hans zelfs als spits een zekere mate van fanatisme aan de dag legde, ook als de bal niet in zijn bezit was. Ik kan me vergissen, maar het staat me toch bij, dat de tegenstander van Hans beducht moest zijn op een messcherpe tackle, of zich de handjes van Hans in zijn rug, of nek moest laten welgevallen.
Hans heeft ook zijn productieve schuttersjaren gekend. In de jaren 1980 -1983 zette hij 23 doelpunten op zijn naam. Dat is niet slecht voor een Telstar clubman, want naast de s.v. Vogelenzang is hij ook een trouwe supporter van deze betaald voetbal organisatie. Hij heeft er al ongeveer 35 jaar een seizoenskaart en bezoekt alle thuiswedstrijden. Wij verdenken Hans er ernstig van, dat het enkele feit dat hij door de landelijke KNVB heren nooit is gekozen in een vertegenwoordigend team, aan de basis ligt van zijn ‘Telstarmania’. Geen zwarte leeuw op een oranje shirt, dan maar een ‘Witte leeuw’ in een oranje s.v. Vogelenzang shirtje.Hans kapte op zijn 45ste met het gedraaf achter de bal en startte toen ook zijn senioren scheidsrechterloopbaan bij ‘zijn’ zaterdagteam. Hans fluit vandaag de dag nog wel, maar is veelal te vinden rond de middenstip. De linkerknie doet het niet meer zo goed, om het maar zachtjes uit te drukken.. Rond 15 jarige leeftijd werd Hans ook geronseld voor het vrijwilligerswerk voor de jeugdafdeling van de voetbalclub. Hij werd samen met Jos van der Raad leider van een jeugdteam. In die tijd leidde hij in samenwerking met onder andere Gerard Bakker, Wim Mooijekind en Peter Hogewerf ook verschillende jeugdteams.
Een veelheid aan klussen voor de club zou daarna nog volgen: een periode in de ’80 jaren was hij (een getalenteerd) verslaggever in Clubblad ‘In Vogelvlucht’, kantinevrijwilliger, en opnieuw jeugdleider van bijvoorbeeld Evert en Gertjan Metselaar, Dennis van Schrevendijk en Martijn Fischer. Het was de periode dat zijn beide zoons Joost en Bart ook lid werden van de club. Na het jeugdleiderschap werd hij secretaris van de jeugdcommissie (met een uitgebreid jaarverslag), vervolgens algemeen lid van de jeugdcommissie, lid van het organisatiecomité jeugdkampen 1995 t/m 2003, clubscheidsrechter en secretaris bouwcommissie. De laatste twee functies verricht Hans nog steeds en doet sinds kort ook wat aan de PR van de IJsclub van SV Vogelenzang. Tussen de s.v. Vogelenzang bedrijven door heeft Hans als secretaris, samen met onder andere Albert Kleverlaan, Fons Vinken en Ben Timmermans, nog 14 jaar het bestuur gevormd van de speeltuinvereniging ‘Duinweide’. In die bestuurlijke zittingsperiode moest het ‘enkelhoge’ zwembadje om hygiënische reden worden gesloopt, bovendien was de pomp stuk en het speeltuinhuisje verdween helemaal, nadat de jeugd zonder toestemming van het bestuur al was begonnen met de sloop van dit onderkomen. Anderzijds werd ook overgegaan tot vernieuwing van de speeltuintoestellen. Dit lukte doordat Hans namens het bestuur een beroep deed op een rijkssubsidiepotje ‘Sociale vernieuwing’. Zijn brief van zes kantjes werd door het gemeentebestuur op juiste waarde ingeschat.
Hans heeft in de afgelopen jaren ook zeker bijgedragen aan een positieve PR van de s.v. Vogelenzang. In diverse krantenpublicaties viel te lezen dat Hans ook van mening is, dat vrijwilligers het cement vormen van een vereniging. Die vrijwilligers zorgen voor het voortbestaan van hun club. Ze zijn allemaal belangrijk, van ‘terreinknecht’ (wel een heel oude omschrijving) tot bestuurslid. We hebben Hans ook kunnen betrappen op een politieke uitspraak op de site van de KNVB: ‘langer doorwerken, grote kans op minder vrijwilligers’. Die ontwikkeling baart hem blijkbaar zorgen (en hem niet alleen). Hij is ook van mening, dat sommige vrijwilligersfuncties zich uitstekend lenen voor gepensioneerden, die hebben meer tijd, dan de mensen die nog in het betaalde werkproces zitten. De interessante vraag is dan wel, of die gepensioneerden er net zo over denken.
Hoewel Hans het inmiddels wat rustiger aan doet, is hij nog niet van plan te stoppen met zijn (vrijwilligers)werk. Hij heeft er meestal nog steeds lol in, om samen met anderen iets op te bouwen of in stand te houden. De saamhorigheid, met zijn allen de schouders eronder, geeft hem een goed gevoel, daar kan Hans van genieten. En er is ook een noodzaak om zelf een nog een bijdrage te leveren. Die noodzaak is mede door de vergrijzing en afname van het aantal jongeren in de afgelopen jaren alleen maar toegenomen.
Mooie herinneringen bij de s.v. Vogelenzang heeft Hans genoeg. Zo is er bijvoorbeeld het aspirantenkampioenschap (circa 1966), met medespelers zoals Peter Kleverlaan, Leo Dedding, Hans Koppert, Hans Willemse en Ton van Gestel. Leider was Cees v.d. Putten. In dat seizoen werd er voor één keer afgeweken van het vervoersbeleid bij uitwedstrijden. Er werd toen het beleid gevoerd van ‘fietsen is gezond voor lijf en geest ’ en inlopen voor de wedstrijd was om die reden ook niet zo heel erg nodig. Die ene uitzondering was een ritje met de trein (van station Hillegom naar Santpoort. In de coupé zat ook een jeugdelftal van DOS “de Kanaries” (nu FC. Utrecht) dat op weg was naar Alkmaar. Het zal op het bewuste traject wel een klein puinhoopje geworden zijn in die trein.
Een ander mooi moment was het winnen (in de finale met 1 – 0 van Stormvogels met 1000 man publiek) van een 4 tegen 4 regio jeugdtoernooi in Velsen voor onder andere de E -pupillen in 1989. Dit toernooi stond in het teken van het 100-jarige KNVB jubileum. Hij kan zich niet meer alle namen herinneren van de Vogelenzangse spelers, maar zoon Joost, Jilles Groskamp en Richard Rolvers waren er in ieder geval bij. Koningin Beatrix luisterde door haar aanwezigheid, uiteraard omring door vele Bobo’s, dit toernooi nog veel meer op. Eén menneke wilde de Koningin absoluut een handje geven. Hans wist dit, zich door de bewaking manoeuvrerend met ongetwijfeld ontwapenende charme, ook te regelen.
Het bestuur van de s.v. Vogelenzang is Hans dankbaar voor zijn inspanningen. In 2005 kregen hij en John Wilson een KNVB onderscheiding. Die gebeurtenis is Hans nog niet vergeten. Hij vond het een mooi moment. Nadat hij een toernooi gefloten had en van het veld kwam aflopen werden hij en John opgewacht door een KNVB bestuurslid en een bestuursdelegatie van de s.v. Vogelenzang. Bezweet en in scheidsrechterstenue kregen zij uit handen van de KNVB bons een zilveren waarderingsspeld. Wat mij betreft mag Hans (maar ook anderen) die onderscheiding wel eens wat vaker bij officiële gelegenheden dragen. Hans is soms wat te bescheiden. Joost en Bart zullen dat denk ik ook helemaal niet erg vinden.
Laat ik dit stukje maar eindigen met het zwart op wit zetten van mijn hoop dat Hans het werk voor de s.v. Vogelenzang nog een tijdje vol houdt. Het is nog nodig en hij doet het goed. En we zijn er gelukkig mee dat zijn hartritmestoornissen, dankzij een operatie een paar jaar geleden, goed onder controle zijn gebracht.
DL, oktober 2011
